Ο Jean -Pierre Pelletier, MD, Καθηγητής Ιατρικής, Επικεφαλής Τμήματος Αρθρίτιδας, Διευθυντής Μονάδας Έρευνας Οστεοαρθρίτιδας, Νοσοκομειακό Ερευνητικό Κέντρο Πανεπιστημίου του Montreal (CRCHUM) μιλά στον Ιατρικό Τύπο, για τα θετικά αποτελέσματα των ερευνών του, στον τομέα της οστεοαρθρίτιδας και επισημάνει την συμβολή, την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της θειικής χονδροϊτίνης στους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα ,τόσο σε σχέση με την επιδείνωση, όσο και με τη ίδια τη θεραπεία.
Καθηγητά Pelletier, τι ακριβώς είναι η θειική χονδροϊτίνη και πώς επηρεάζει τον πάσχοντα από οστεοαρθρίτιδα;
Η θειική χονδροϊτίνη ανήκει στις γλυκοζαμιογλυκάνες και είναι βασική συνιστώσα του αρθρικού χόνδρου. Σε ιστούς με οστεοαρθρίτιδα, η θειική χονδροϊτίνη έχει αποδειχτεί ότι τροποποιεί τη διαδικασία νέκρωσης των χονδροκυττάρων, ότι βελτιώνει την αναβολική/καταβολική ισορροπία της εξωκυτταρικής αρθρικής μήτρας, ότι μειώνει κάποιους προφλεγμονώδεις και καταβολικούς παράγοντες και ότι μειώνει τις επαναρροφητικές ιδιότητες των οστεοβλαστών των υποχόνδρινων οστών.
Επιπλέον, τυχαιοποιημένες placebo-ελεγχόμενες δοκιμές σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο έδειξαν την αποτελεσματικότητα της θειικής χονδροϊτίνης στην ανακούφιση του πόνου των αρθρώσεων και τη βελτίωση της λειτουργικότητας των ασθενών με οστεοαρθρίτιδα καθώς και έναν εν δυνάμει ρόλο στην ανάσχεση της επιδείνωσης της ασθένειας.
Επιπρόσθετα, από τα αποτελέσματα της μελέτης μας, μπορούμε να πούμε ότι η θεραπεία έχει θετικό αποτέλεσμα στο χόνδρο, μειώνοντας την απώλεια χόνδρου και συνεπώς το αποτέλεσμα της θεραπείας πιθανώς διευκολύνεται μέσω της δράσης στους μηχανισμούς εκείνους που είναι υπεύθυνοι για την απώλεια του χόνδρου.
Πόσο διήρκεσε η έρευνα για τη θειική χονδροϊτίνη και πώς φτάστε στα συγκεκριμένα αποτελέσματα;
Πρόκειται για μια μελέτη σε ασθενείς με ΟΑ (οστεοαρθρίτιδα) που κράτησε ένα χρόνο χρησιμοποιώντας το MRI (μαγνητική τομογραφία). Βρήκαμε ότι ασθενείς μας που έλαβαν θειικής χονδροϊτίνης (ΘΧ) κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους, παρατήρησαν, σε σύγκριση με αυτούς που πήραν placebo, μείωση της απώλειας του χόνδρου. Οπωσδήποτε, πρέπει να θυμόμαστε ότι είναι μια μελέτη ενός έτους σε μια χρόνια διαδικασία, οπότε αν και τα αποτελέσματα είναι πολύ θετικά πρέπει να επιβεβαιωθούν με μια μακροπρόθεσμη μελέτη που θα ξεκινήσει πολύ σύντομα.
Σε πόσους ασθενείς έχει δοκιμαστεί η νέα μέθοδος έως τώρα; Με ποιόν τρόπο και πώς αντέδρασε η πλειονότητά τους;
Σε αυτήν την πιλοτική, πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή, ελεγχόμενη μελέτη σε πρωτογενή ΟΑ γονάτου, 69 ασθενείς με κλινικά σημάδια υμενίτιδας έλαβαν τυχαιοποιημένα 800 mg ΘΧ ή placebo άπαξ ημερησίως για 6 μήνες και στη συνέχεια ακολούθησε μια ανοιχτή φάση (είναι η φάση κατά την οποία οι ασθενείς γνωρίζουν την ουσία που λαμβάνουν) για 6 μήνες κατά την οποία οι ασθενείς και των δύο ομάδων ελάμβαναν 800 mg ΘΧ μια φορά ημερησίως. Ο όγκος του χόνδρου και οι κακώσεις του μυελού των οστών ελέγχθηκαν από τη μαγνητική στο σημείο εκκίνησης αλλά και στους 6 και 12 μήνες. Το πάχος της αρθρικής μεμβράνης ελέγχθηκε στο σημείο εκκίνησης και στους 6 μήνες.
Πόσο ασφαλής είναι η χορήγηση σε ασθενείς; Υπάρχουν αρνητικά περιστατικά ή συμπτώματα;
Γενικά, η ΘΧ είναι ένα πολύ ασφαλές προϊόν. Ειδικά σε αυτή τη μελέτη, μη σοβαρά δυσμενή συμβάντα παρατηρήθηκαν εξίσου και στις δύο ομάδες θεραπείας εκτός από λοιμώξεις και διαταραχές του δέρματος, που ήταν πιο συχνές στην ομάδα της ΘΧ (δες πίνακα παρακάτω). Κανένα από αυτά δεν οφειλόταν, πέρα από κάθε αμφιβολία, στη θεραπεία, ούτε τα σοβαρά δυσμενή συμβάντα (SAE) είχαν σχέση με το φάρμακο.
Λαμβάνοντας υπόψη την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του προϊόντος, όπως αναφέρατε στην παρουσίαση της έρευνάς σας, τί μπορούμε να περιμένουμε από αυτή τη θεραπεία στο μέλλον;
Προφανώς στο μέλλον, ειδικά στην αξιολόγηση των συμπτωματικών αργά δρώντων φαρμάκων (SYSADOA) στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας ως τροποποιητικού παράγοντα της νόσου, θα πραγματοποιήσουμε μακροχρόνιες κλινικές μελέτες με χρήση MRI που μας δίνει πιο αξιόπιστη και περιεκτική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας τόσο σε σχέση με την επιδείνωση όσο και με τη θεραπεία. Όπως ανέφερα πριν, αυτά τα υποσχόμενα αποτελέσματα με τη ΘΧ θα επιβεβαιωθούν σε ευρύτερη δοκιμή.
Πόσοι ερευνητές αποτελούν την ομάδα σας και πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε ερευνητικά με την οστεοαρθρίτιδα;
Σας ρωτώ επειδή οι ρευματικές παθήσεις είναι σπάνιες παθήσεις και δυστυχώς δεν προτιμώνται στη χρηματοδότηση, σε πολλές χώρες. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής μου στην Ιατρική Σχολή στο Νοσοκομειακό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Montréal (CHUM) στα τέλη του ’70 έκανα στροφή στη ρευματολογία. Με εντυπωσίασε ότι υπήρχαν τόσα πολλά να γίνουν για την ανακούφιση των πασχόντων από αρθρίτιδα. Το πρώτο πτυχίο μου από το Πανεπιστήμιο του Montréal ήταν στη Βιοχημεία και ανακάλυψα ότι ή έρευνα για την οστεοαρθρίτιδα ήταν, εκείνη την εποχή, ένα αρκούντως παρθένο πεδίο. Υπήρχε επίσης η πεποίθηση ότι η αρθρίτιδα ήταν περισσότερο μια βιοχημική ασθένεια και, λόγω του background μου στη Βιοχημεία, αυτό μου τράβηξε το ενδιαφέρον. Η ευκαιρία για εκπαίδευση μου δόθηκε με τον Δόκτορα David Howell στο Μαϊάμι της Φλόριντα, και την υποστήριξη της Εταιρίας για την Αρθρίτιδα. Ο Δρ. Howell ήταν πρωτοπόρος στους παθοφυσιολογικούς δρόμους της ΟΑ και στο ρόλο των πρωτεολυτικών ενζύμων. Ανακάλυψε ότι ο στόχος για τη θεραπεία της ΟΑ ήταν η αναστολή της πρωτεάσης. Αυτό μου έδωσε μια θαυμάσια ευκαιρία ως εκπαιδευόμενου αλλά και ιδιαίτερα ως ιατρικού επιστήμονα. Ένα τέτοιο ξεκίνημα μου έδωσε τη δυνατότητα να αναμιχθώ στην επιστημονική κοινότητα, κάτι το οποίο αργότερα μου επέτρεψε να συμβάλω στην παγκόσμια αντίληψη της παθοφυσιολογίας της ΟΑ.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα προηγούμενων σχετικών μελετών; Είναι θετικά κείμενα προς τη δική σας έρευνα;
Κάποιες κλινικές μελέτες κατέδειξαν τη συμπτωματική αποτελεσματικότητα του προϊόντος επιβεβαιώνοντας τη δράση του στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της κινητικότητας. Επιπρόσθετα, προηγούμενες κλινικές δοκιμές που αξιολογήθηκαν με ακτίνες Χ έχουν επίσης καταδείξει ότι η αγωγή με θειική χονδροϊτίνη μειώνει τη στένωση των αρθρώσεων, καταδεικνύοντας ότι η απώλεια του χόνδρου προλαμβάνεται από τη ΘΧ. Έτσι, τα αποτελέσματα της MRI μελέτης μας επιβεβαιώνουν και συμπληρώνουν προηγούμενα αποτελέσματα ακτίνων Χ.
Ανθή Αγγελοπούλου
