Στις δύσκολες ημέρες που βιώνουμε όλοι μας δυστυχώς, οι νέοι άνθρωποι αναβάλλουν διαρκώς την επίτευξη μίας κύησης και τη δημιουργία οικογένειας.

Η καθυστέρηση αυτή συχνά τους φέρνει αντιμέτωπους με το πρόβλημα της υπογονιμότητας επιδεινώνοντας τα άγχη και την αβεβαιότητα του αύριο.

Όμως το όραμα και η ελπίδα δεν πρέπει να χάνονται…..

Για αυτό και οι τεχνικές της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής συνεχώς βελτιώνονται και συγχρονίζονται στις διεθνείς ανάγκες και απαιτήσεις.

Και βέβαια οι βελτιώσεις αφορούν και τα δύο φύλα αφού η υπογονιμότητα δεν είναι υπόθεση ενός αλλά και των δύο, και μπορεί να οφείλεται σε έναν ή περισσότερους παράγοντες είτε από τον άνδρα ή τη γυναίκα είτε σε συνδυασμό.

Από την πλευρά του άνδρα και, ειδικότερα όταν αυτός έχει κάποιου βαθμού ολιγο-ασθενοσπερμία, η πλέον δημοφιλής μέθοδος είναι αυτή της Μικρογονιμοποίησης (ICSI- Intra Cytoplasmic Sperm Injection). Η Μικρογονιμοποίηση διεξάγεται ευρέως ήδη από τη δεκαετία του 1990 και έχει βοηθήσει εκατομμύρια ζευγάρια  να τεκνοποιήσουν διεθνώς. Οι αρχικές μελέτες έδειχναν ότι με την ICSI όταν οι παράμετροι του σπέρματος ήταν ιδιαίτερα χαμηλές δεν υπήρχε επίδραση στο ποσοστό γονιμοποίησης και την επιτυχία της προσπάθειας. Παρόλα αυτά νεότερες μελέτες συσχετίζουν την αποτυχία εμφύτευσης των εμβρύων και την αύξηση του ποσοστού κλινικών αποβολών με τον ανδρικό παράγοντα.

Έτσι, ήταν επιβεβλημένη η ορθότερη επιλογή των κατάλληλων σπερματοζωαρίων πριν τη γονιμοποίηση και ιδιαίτερα όταν ο αριθμός των ωαρίων της συζύγου είναι περιορισμένος.

Πολύ πρόσφατα η επιλογή των σπερματοζωαρίων βελτιώθηκε με δύο τρόπους.

Ο ένας τρόπος στηρίζεται στη χρησιμοποίηση ειδικών φακών που μεγεθύνουν τα σπερματοζωάρια έως και 6.000 φορές δίνοντας τη δυνατότητα στους εμβρυολόγους που κάνουν τη γονιμοποίηση να επιλέξουν μορφολογικά ομαλά σπερματοζωάρια.

Η τεχνική αυτή ονομάζεται IMSI (ICSI με μορφολογικά επιλεγμένο σπερματοζωάριο) και οι πρώτες μελέτες ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικές τόσο στην αύξηση των κυήσεων όσο και στη μείωση των αποβολών, για αυτό και πλέον η τεχνική χρησιμοποιείται στα περισσότερα κέντρα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.

Ο δεύτερος τρόπος είναι βασισμένος στην φυσιολογία σπέρματος και ωοκυττάρων, εξ αυτού και η ονομασία της τεχνικής Φυσιολογική ICSI (Physiological ICSI, PICSI) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με την ICSI ή την IMSI.

Κατά τη διαδικασία της γονιμοποίησης (με ICSI ή IMSI) οι εμβρυολόγοι χρησιμοποιούν ένα ειδικό υλικό στο οποίο ‘‘κολυμπάνε’’ τα σπερματοζωάρια. Αυτό το υλικό κρατάει τα ακίνητα ή νωθρά σπερματοζωάρια και αφήνει τα κινητά τα οποία επιλέγονται για γονιμοποίηση. Είναι ένα υλικό το οποίο τείνει να αντικατασταθεί από ένα πολύ πιο φυσικό προϊόν που σχετίζεται με το υαλουρονικό οξύ.

Υαλουρονικό οξύ υπάρχει στο στρώμα των κυττάρων που περιβάλουν το ωάριο και η κεφαλή του ώριμου σπερματοζωαρίου φέρει ειδικούς υποδοχείς που κάνουν δυνατή την πρόσδεσή του στη διαφανή ζώνη. 

Έτσι, στα ώριμα σπερματοζωάρια η πρόσδεση στο υαλουρονικό οξύ προσομοιάζει με τη φυσιολογική διαδικασία ενώ αντίθετα τα ανώριμα σπερματοζωάρια (που δεν διαθέτουν τους αντίστοιχους υποδοχείς) δεν μπορούν να προσδεθούν.

Πολύ σημαντικό παράγοντα στην εφαρμογή της μεθόδου αποτέλεσαν μελέτες στις οποίες αποδείχθηκε ότι αυτά τα σπερματοζωάρια που προσκολλώνται στο υαλουρονικό οξύ (ΗΑ) έχουν σαφώς μειωμένες χρωμοσωμιακές ανωμαλίες και σημαντική βελτίωση της ωρίμανσης του πυρήνα τους που οδηγεί στην καλύτερη ποιότητα των εμβρύων και στην αυξημένη πιθανότητα εμφύτευσης.

Φαίνεται δηλαδή ότι σε κάθε τεχνική (IMSI ή PICSI) από μόνη της ή σε συνδυασμό επιλέγουμε ώριμα και μορφολογικά ομαλά σπερματοζωάρια με αποτέλεσμα την αύξηση του ποσοστού κλινικών κυήσεων και τη μείωση του ποσοστού κλινικών αποβολών σε κύκλους Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.

Δρ. Βασίλειος Α. Αθανασίου

M.D., Ph.D, Γυναικολόγος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

τ. Επιμ. Hospital Univ.de Fribourg - Ελβετία &

Monash University Melbourne - Aυστραλία